Değerli okuyucularım....
 
Yazılarıma biraz ara vermek zorunda kaldım. Umarım bundan önce yazdıklarım
sizlerin bilgi dağarcıklarında az da olsa bir yer işgal etmiştir. Zira sağlık bilgi ve bilinci, halk sağlığının vazgeçilmez unsurlarındandır..
 
Geçen yazılarımızda, kalp krizlerinin belirtileri ve risk faktörleri hakkında sizleri bilgi sahibi yapmaya çalışmıştım. Yüksek tansiyon, yüksek şeker, yüksek kolesterol, yüksek kan yağları, fazla kilolar, hareketsizlik ve sigara tüketimi gibi etkenlere sahip insanların 45-50 yaşlarından sonra kalp krizine yakalanma ihtimallerinin yüksek olduğunu yazmıştık. Dolayısı ile bugün bu etkenlerin neden kalp krizine yol açtığını irdeleyeceğiz...
 
1-YÜKSEK TANSIYON: İrsi faktörlerde bağlı olan bu hastalığın sebebini %90 bilmiyoruz. Geri kalan hasta guruplarında ise böbrek hastalıklarına bağlı yüksek tansiyon en çok görülenidir. Erişkinlerde 120/60 mmHg ortalama alındığında 130/80 değerleri de artık kabul edilebilen değerler arasına girmiştir. Burada 130 rakamı kanın damarın iç duvarına uyguladığı basıncı,  80 ise damarın kana gösterdiği direnci ifade eder. Dolayısı ile bu basınçlar arttığı zaman çok hassas yapıya sahip olan kalbimizi besleyen yüzeysel damarlar da baskı altında kalacak ve o "narin" yapıları bozulacaktır. Bahçenizi suladığınız hortum devamlı yüksek tazyik altında kaldığı zaman nasıl yapısal bozukluğa uğruyorsa damarlarımızda YÜKSEK TANSİYON altında hem yapısal hem de işlevsel bozukluğa uğrayacaktır. En çok zarar gören damarlarımız ise beyin damarları ve kalbimizi besleyen ince koroner damarlardır. Beyin damarlarımızda işlevsel bozukluklar felçlere kalbimizi besleyen damarlardaki tahriş ise kalp krizine yol açacaktır. Dolayısı ile 140/80 üzerindeki kan basıncı değerleri tedavi edilmelidir. Ayrıca yıllarca yüksek kan basıncına maruz kalan kalbimizde de artık kalınlaşma, büyüme başlayacak ve bu nispette pompalama fonksiyonu da gerileyecektir..
 
2-KOLESTEROL: Öncelikle belirtmeliyim ki kolesterolsüz yaşanmaz. Fakat hakkında çok şeyler söylenen bu madde aslında asıl olarak vücudumuzda karaciğer tarafından üretilir ve kana karışır. Kan kolesterolünün ancak %20 ‘sini gıdalar yolu ile almaktayız. %80’ini karaciğer sentez eder. Eğer vücuttaki üretim yine vücudumuz tarafından kontrol edilemez ise ağız yolu ile alınan ile birlikte çok yüksek değerlere çıkabilmektedir. Halk dilinde iyi ve kötü kolesterol ayrımı yapılmakta ve ifade şekli ile tıbbi bir değeri olmasa da yönlendirme açısından yanlış değildir. Gerçekten 3 ana guruba ayrılan kolesterol sekilerli moleküler olarak, tek bir çeşidi iyi, yani yararlı kolesteroldür.. Fakat maalesef denge genelde kötü kolesterolden yanadır.. Bu basit açıklamadan sonra kalp krizinin kolesterol ile ne alakası var?? Sorusuna cevap arayalım..
 
Damarlarımız öyle dışarıdan göründüğü basit bir boru değildir. Mikroskop altına koyduğunuzda 6 katmandan oluştuğunu görüyoruz. En nazik tabaka en iç tabakası yani kan ile temas halinde olan ve biz hekimlerin "endotel" olarak adlandırdığımız katmanıdır.. Kolesterol parçaları yağ asitleri ile birlikte bu katmanlar arasına yerleşmekte ve damar katmanlarının sağlamlığını bozmakta, diğer kanda adeta yüzen kalsiyum içeren diğer cisimciklerinde buralara yerleşmesine neden olmaktadır. Böylelikle DAMAR SERTLİĞİ VEYA DAMAR KİREÇLENMESI tetiklenmiş oluyor.

3-SEKER HASTALIGI: Şeker, yağlarla beraber canlı varlıkların vazgeçilmez enerji kaynağıdır. Dolayısı ile şekersiz yaşamak mümkün değildir. Fakat kandaki şeker oranı farklı nedenlerden dolayı yükselebilmektedir. Bu durum yine atar damarlarda önemli hasara yol açmakta, damarın işlevsel ve yapısal fonksiyonunu bozmaktadır. Örneğin gözlerin bir müddet sonra bozulması, görme kaybı oluşması hatta körlüğe varan durumların baş göstermesi, gözleri besleyen damarların yüksek şekere bağlı olarak meydana gelen hasarından dolayıdır. Böbreklerde şeker hastalığından ileri derecede etkilenmekte, çoğu zaman böbrek nakli gerektiği görülmüştür. Ameliyatlardan sonra yaraların yavaş hatta hiç kapanmaması da çoğu zaman şeker hastalarında görülmektedir.  Acaba kalbimizi nasıl etkiler şeker hastalığı?
Aslında bu sorunun cevabı yukarıda yazılı. Yani kalbimizi besleyen damarların yüksek şeker yüklenmesi ile yapısal bozukluğa uğraması, zamanla kireçlenme ile beraber damarların daralmasına veya tıkanmasına yol açmakta ve bizleri muhtemel kalp krizleri ile baş başa bırakmaktadır. Yukarıda görülen resimlerde damarların nasıl harap olduğunu
görüyorsunuz.
 
4-SIGARA: Bu konuda yazmaya hiç gerek yok..Ancak kesin olan bir şey var.O da sigara insanı kemiren, içten içe bitiren,  hayati zindan eden rezalet bir şeydir...
 
5-AŞIRI KILOLAR: Ülkemizde her üç kişiden biri aşırı kilolu. Beslenme bilgi ve bilincinin yerleşmediği bir toplumuz.. Çok yiyor az hareket ediyoruz.
Sofradan vaktinde kalkmıyoruz ve kalp hastalıklarına iadeli -taahhütlü davetiyeler yolluyoruz..
 
Evet: Yüksek tansiyon-Yüksek kolesterol-yüksek kan sekeri-sigara-fazla kilolar-hareketsizlik. Bunlar kimde mevcut ise bu günden tezi yok çare arasınlar.
 
Tekrar etmekte fayda görüyorum: Hastalıklardan korunmak en etkili tedavidir. Korunmasını bilmek sağlık kültürünüzü geliştirmenize bağlıdır. Zira sağlık en önemli varlığımız değil midir?
 
Ne demişti Kanuni Sultan Süleyman: Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi, olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi....
 
Değerli okuyucularım, gelecek yazımızda kalp krizi geçirmekte olan bir hastaya nasıl ilk yardim yapılır, onu tartışacağız...
 
Sağlık ve mutluluk dolu yarınlar sizlerin olsun.

Dr. Metin ÇAKIR


KALBİMİZİ KORUYALIM
KRİZ GEÇİRMEYELİM
 Ne kadar modern sağlık sisteminiz olursa olsun, dünyanın en yeni cihazları, hekimleri de sizlerin hizmetinizde de olsa, unutmayın ki korunmasını bilmediğiniz sürece sürpriz hastalıkların bir gün kapınızı çalacağından emin olabilirsiniz. Tabiki bazı hastalıklara karşı korunma imkanları SINIRLIDIR. Fakat insanları çok zor durumda bırakan, hayatı çekilmez hale getiren, hatta hayatımıza mal olan çoğu hastalıklara yakalanmamak için kendimizi koruyabiliriz.
 
Düşünün; bir mucize kabiliden dünyaya geliyorsunuz. Mükemmel bir sağlığa sahipsiniz. Bütün organlarınız adeta birer harika parçası, inanılmaz bir organize ile işlevini sürdürmekte. Mesela optik hiç bir zaman göz gibi bir kamera yapamayacak. Beyin gibi bir bilgisayar asla olamayacak. Kalbiniz 1 günde vücudunuza yaklaşık 8.000 litre kan pompalıyor. Tarlada çalıştığınızda 16-18.000/gün litreye çıkabilir. Yüksek tempoda futbol oynayan bir futbolcunun kalbi bazen dakikada 25 litre kan pompalayabiliyor. Şahsen yaklaşık 16 yıldır hergün kalp ameliyatları yapan bir kişi olarak, insan göğsünü açtığımda, bugün dahi kalp karşısında hayretler içerisinde kalmaktan kendimi alamıyorum ve unutmayın ki, kalp gibi bir pompa asla yapılamayacak. En modern sunni kalpleri taktığımızda en uzun dayananı 1 yıl oluyor.
 
Bu muhteşem varlığa sahip olan insanların, varlıklarını ayaklarının altlarına alacak şekilde perişan etmelerini anlamak mümkün değildir. O zaman bizlere anlatmak düşer.

 Yeni bir bilgisayar alıyorsunuz. Aslında bu cihazın bir beyin hücresinin, bir kalp hücresinin yanında değeri sıfırdır. Ama insanlar, o bilgisayara öyle bir itina gösteriyorlar ki, hayret edersiniz. Ama sigara dumanından girilmeyen kahvelerde, sonu gelmeyen içkilerle, midesi patlarcasına oturulan sofralarda o muhteşem organlar öyle yakılıyor yıklılıyor tarumar ediliyor ki, inanamıyorum ben. İşte insanın kendisine olan saygısı burda başlar. Eğer bu yoksa ve insanoğlu kendisine hediye edilmiş bu vücudu sorumsuzca perişan edip, sapıp savuruyorsa, inansınlar tıbbın imkanlarından yararlanamayacaklar, ancak ve ancak varlarını yoklarını tedavi oluyorum diye harcayacaklar, ama asla kesin tedavi olamayacaklar. Fakat sağlığını korumasına rağmen hastalanmış bir hastayı tedavi etmek çok daha kolay ve anlamlıdır.
 
Kalp ameliyatı geçirmis bir kişinin hala ağzında sigara ile gezip, tedavi olduğuna inanıyorsa kendini aldatmaktan başka hiçbir şey yapmadığını açık yüreklilikle söyleyebiliriz...
 
Akciğer kanserinin ana nedeninin sigara olduğunu girtlagımız patlayana kadar söylememize rağmen, karşımda sigara içip dumanını suratımıza üfleyen insanlar tanıdık..
 
Yüksek tansiyonun günün birinde beyin felcine veya kalp krizine yol açacağını..
 
Sigara içenlerin içmeyenlere oranla kalp krizi geçirme ihtimallerinin % 40 daha fazla olduğunu..
 
Kırmızı et, tereyağı ve diğer katı yağların kalbin ve damarların düşmanı olduğunu.. Yani kolesterol sorunu..

 Şeker hastalarının bu hastalığı ciddiye almadıkları zaman kalbi ve diğer organları tutacağını..

 Fazla kiloların vücutta birikmiş yağ anlamına geldiğini ve yağların damar yapısını bozduğunu...
 
Hareketsizliğin bütün hastalıklara davetiye çıkardığını..

 Bütün bunları kafanızdan iyi bir geçirin ve sağlık gibi bir mucizeye sahip olduğunuzu iyi düsünün.. Çünkü haftaya yukarıda yazılan maddelerin neden kalp krizine yol açtığını inceleyeceğiz..
 
Sağlık ve esenlikler dilerim..

 Dr.Metin Çakir....


HERKESİ BEKLEYEN TEHLİKE:
KALP KRİZİ

Değerli okuyucularım....

Geçen hafta beni çok üzen bir haber aldım. Samimi arkadaşlarımdan biri o gün çalışmadığı için, sabah çocuğunu bizzat okula götürmek istiyor ve aşırı miktarda kahvaltı yapılıyor. Zevk ile çocuğunun elinden tutup okulun yolunu tutuyorlar. Yaya geçidinden geçerken ani bir göğüs ağrısı, dişlere, çeneye ve kollara yayılacak şekilde kendini gösteriyor. Hemen iki dakika sonra ileri derecede nefes darlığı ve sonunda olduğu yere yığılıp kalıyor. Olay yerine yaklaşık 5 dakika sonra acil yardım geliyor. Yapılan bütün müdahalelere rağmen hasta hayatını kaybediyor...

Ölüm sebebi ise açık bir şekilde kalp krizi. Yaşı 44.
Arkadaşımızın şikayetleri önceden varmıydı? Tabiki vardı. Peki önceden yapılan tahlillerdeki sonuçlar hastanın kalp krizi adayı olduğunu açık bir şekilde belirtiyormu idi? Tabiki evet...

Neydi bunlar:
1-Ailede 55 yaş öncesinde kalp krizi geçirmis kişilerin varlığı(ırsiyet)
2-Yüksek tansiyon
3-Kandaki yüksek kolesterol
4-Şeker hastalığı
5-Sigara
6-Aşırı kilolar
7-Hareketsizlik
8-Yanlış beslenme...

 Eğer yukarıdaki maddelerden 4 tanesi kişilerde mevcut ise, artık bunlar kalp krizi adaylarıdır ve tedbirlerini almak zorundadırlar. Tabiki yukarıda yazilan risk faktörleri fazlalaştıkça kriz geçirme ihtimalide artmaktadır..

 Peki belirtiler nelerdi:
 Göğüste; ağri, ağırlık, yanma hissi. Bazen mide ağrısını taklit eden ağrılar ve mide sağlıklı olmasına rağmen geğirmeler. Ağrıların çoğu zaman sol kola, bazen sağ kola, hatta çeneye yayılması. Bazen sırta bıçak gibi saplanan ağrılar ve bu ağrıların yürürken, merdiven çıkarken, koşarken, heyecan anlarında, soğuğa çıkıldığında fazlalaşması veya başlaması. Bütün bunlara bir de nefes darlığı eklenmesi. Artık bu kişi için kalp krizi büyük ihtimal yoldadır ve her an yakalayabilir..

 Yukarıda yazdığımız belirtilerin hepsinin var olması tabiki şart değildir. Örneğin sadece göğüs ağrısı veya sadece nefes darlığı şüphe duymaya yeterli bir sebeptir. Önemli olan bu şikayetlerin belirli aralıklarla insanı yokladığıdır. İstirahat halinde iken, örneğin otururken bu belirtiler varsa ve 20 dakikadan fazla sürüyor ise artık buna acil vaka olarak bakmak şarttır. Yürürken veya çalışırken bu belirtiler var olupta, istirahat halinde geçiyor ise, bu kalp hastalığı, dolayısıyla kalp krizi tehlikesinin olmadığı anlamına kesinlikle gelmez. Bu hasta grubu da tehlike altındadır...

 Ülkemizde maalesef yılda yaklaşık 250.000 kişi sadece kalp krizinden kaybedilmektedir ve hayatını kaybeden bu hastaların % 80'inden fazlası yukarıda yazılan 8 tane risk faktörlerinden çoğuna sahip. Yine yukarıda yazılan belirtiler %90 gibi bir hasta coğunluğunda mevcuttur. İhmal, yanlış bilgilendirme, yanlış yönlendirmeler felaket sonuçlar doğurmakta, insanlar genç yaşlarda hayata veda etmektedirler..
 
Peki kalp krizinden korunmak icin neler neler yapmalıyız? Bunları önümüzdeki hafta detaylı bir şekilde sizlere yazacağım...

 Saglıcakla kalın. Sağlığınızı koruyun, zira en iyi ilaç korunmaktır...


Saygilarimla
Dr. Metin ÇAKIR
Kalp-damar ve Genel Cerrahi Uzmanı